Khái quát về dinh dưỡng

1. Dinh dưỡng là gì ?

Dinh dưỡng là quá trình cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng từ thức ăn để duy trì sự sống từ mức độ tế bào đến mức độ cơ thể (cả về cấu trúc lẫn về hoạt động), bảo vệ sức khỏe và cung cấp nguyên liệu cho sự tăng trưởng thể chất.

Dinh dưỡng vô cùng quan trọng trong cuộc sống của chúng ta

Dinh dưỡng vô cùng quan trọng trong cuộc sống của chúng ta

 

Các vấn đề liên quan đến quá trình dinh dưỡng bên trong cơ thể bao gồm:

  • Thu nhập thức ăn: Khẩu vị, thói quen, hành vi dinh dưỡng.
  • Tiêu hóa thức ăn và hấp thu dinh dưỡng.
  • Quá trình chuyển hóa dưỡng chất bên trong cơ thể.
  • Dự trữ dưỡng chất và huy động dưỡng chất dự trữ.
  • Ảnh hưởng của các chất khác nhau đến cấu trúc và hoạt động của cơ thể.

Ngoài ra, dinh dưỡng còn liên quan đến các yếu tố bên ngoài có liên quan đến hành vi dinh dưỡng của cá thể và cộng đồng như:

  • Khuyến nghị về dinh dưỡng hợp lý: Số lượng thực phẩm, thành phần thực phẩm,... tốt nhất để duy trì sự sống cho cơ thể, phát triển thể chất tối ưu và bảo vệ được sức khỏe.
  • Vấn đề an toàn thực phẩm: Vệ sinh thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thực phẩm biến đổi gen, chế biến thực phẩm,...
  • Vấn đề an ninh lượng thực thực phẩm quốc gia và toàn cầu.

2. Vai trò của dinh dưỡng đối với sự sống

Dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và sức khỏe

Dinh dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và sức khỏe

Dinh dưỡng tạo ra và duy trì sự sống

Thực phẩm và cách ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống. Tất cả những chất dinh dưỡng cung cấp hàng ngày từ thức ăn qua các bữa ăn sẽ được chuyển hóa, đồng hóa và dị hóa,... để đi vào từng tế bào của cơ thể, trở thành một phần cấu trúc của tế bào và cơ quan, hoặc tham gia vào quá trình hoạt động của tế bào, của cơ quan đó để duy trì sự sống cho cơ thể và phục vụ cho các hoạt động hàng ngày.

Dinh dưỡng có thể mang đến nguy cơ cho sức khỏe

Chỉ tính trung bình một ngày một người ăn 3 bữa chính, như vậy mỗi năm có ít nhất 1.100 lần chúng ta có thể tác động đến sức khỏe của mình thông qua việc ăn uống đúng hay sai. Mỗi ngày, một người trưởng thành cần ít nhất 6 kg lương thực thực phẩm và nước các loại cho sự sống và hoạt động của mình. Như vậy nếu tính một đời người với tuổi thọ trung bình 70 năm, một người đưa vào cơ thể mình tối thiểu 150 tấn thực phẩm. Chỉ cần 100g thực phẩm trong con số khổng lồ này không đạt tiêu chuẩn về chất lượng hoặc độ an toàn cũng có thể dẫn đến những nguy cơ có khi rất nghiêm trọng cho sức khỏe.

Dinh dưỡng ảnh hưởng trên sự khỏe mạnh

Dinh dưỡng được nhắc đến trong tất cả các yếu tố cấu thành nên sự khỏe mạnh (wellness) của một cá thể, bao gồm sự khỏe mạnh về thể chất, về tinh thần, về cảm xúc, về xã hội và về nghề nghiệp. Trong phạm vi Dinh dưỡng học Y khoa, hai yếu tố quan trọng nhất của sự khỏe mạnh là thể chất và tinh thần đều chịu ảnh hưởng của dinh dưỡng.

Dinh dưỡng có thể là nguyên nhân hoặc là yếu tố nguy cơ của bệnh tật

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong dự phòng và điều trị các bệnh lý. Thiếu dinh dưỡng, thừa dinh dưỡng hoặc dinh dưỡng không cân đối đều có thể là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các bệnh lý thực thể, là nguyên nhân gián tiếp để khởi phát một bệnh lý khác, hoặc góp phần vào diễn tiến, tiên lượng,... của bệnh lý đó.

Các bệnh lý mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng và lối sống như hội chứng chuyển hóa, tiểu đường, tim mạch, huyết áp,... có tỉ lệ mắc bệnh liên quan chặt chẽ đến tình trạng dinh dưỡng và hành vi dinh dưỡng. Ngay cả đối với các bệnh lý có nguyên nhân không liên quan đến dinh dưỡng như chấn thương sọ não, nhiễm trùng nhiễm độc, cấp cứu ngoại khoa,... tình trạng dinh dưỡng của cá thể cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đáp ứng điều trị.

Dinh dưỡng ảnh hưởng trên tuổi thọ và chất lượng cuộc sống

Sức khỏe và bệnh tật là hai yếu tố quan trọng với tuổi thọ và chất lượng cuộc sống. Tuổi thọ tăng chỉ có giá trị khi thời gian sống thêm đó không đi cùng với bệnh tật thực thể hoặc sự bi quan về tinh thần. Dinh dưỡng ảnh hưởng trên cả sức khỏe và bệnh tật nên có ảnh hưởng đáng chú ý với tuổi thọ và chất lượng cuộc sống.

3. Xem thêm

3.1. Dinh dưỡng và chuỗi thực phẩm trong tự nhiên

3.2. Dinh dưỡng và tác dụng chữa bệnh của Bông cải xanh

3.3. Dinh dưỡng và tác dụng chữa bệnh của Táo tây Apple

3.4. Dinh dưỡng và tác dụng chữa bệnh của Gạo

3.5. Dinh dưỡng và tác dụng chữa bệnh của Hành

3.6. Kỵ và hợp trong việc sử dụng đậu nành